lyzkikoparkowe.com.pl

Minikoparka z Chin: Koszty, ryzyka i czy warto? Przewodnik

Alan Mazur2 maja 2026
Dwie minikoparki z Chin: żółta Kingway i pomarańczowa Yuchai, gotowe do pracy.

Spis treści

Import minikoparki z Chin do Polski staje się coraz bardziej popularny ze względu na znaczące korzyści cenowe, które mogą wynosić od 30% do nawet 50% w porównaniu do zakupu maszyn na rynku lokalnym. Głównym motorem napędowym jest niższy koszt zakupu, co przekłada się na szybszy zwrot z inwestycji. Chińscy producenci oferują szeroką gamę modeli i dużą elastyczność w konfiguracji sprzętu, pozwalając na dopasowanie maszyny do specyficznych potrzeb, np. poprzez wybór silnika (często renomowanych marek jak Kubota czy Yanmar), hydrauliki (np. Eaton) czy dodatkowego osprzętu. Proces importu jest jednak złożony i obarczony ryzykiem. Kluczowe koszty dodatkowe to transport morski, cło oraz podatek VAT. Stawka celna na minikoparki wynosi 1, 7% wartości celnej, a VAT to 23%. Niektóre źródła wspominają o zerowej stawce cła, jednak bezpieczniej jest przyjąć stawkę 1, 7% i zweryfikować ją w systemie ISZTAR lub TARIC dla konkretnego kodu HS maszyny. Całkowity czas od zamówienia do dostawy maszyny do Polski wynosi zazwyczaj od 8 do 10 tygodni. Najważniejszym wymogiem formalnym jest posiadanie przez maszynę prawidłowego certyfikatu CE wraz z Deklaracją Zgodności UE. Brak lub sfałszowanie tych dokumentów może prowadzić do zatrzymania towaru przez urząd celny i konieczności jego utylizacji na koszt importera. Należy również zwrócić uwagę na takie detale jak poprawna tabliczka znamionowa i instrukcja obsługi. Do największych wyzwań i ryzyk należą: ograniczony serwis i części zamienne, potencjalne problemy z jakością oraz złożoność formalności celnych. W Polsce działają zarówno oficjalni dystrybutorzy chińskich marek (np. SANY, Yuchai), jak i firmy specjalizujące się w pośrednictwie importowym, które oferują kompleksową obsługę całego procesu.

Import minikoparki z Chin: czy warto i jak to zrobić

  • Potencjalne oszczędności przy imporcie minikoparki z Chin mogą wynosić od 30% do 50% w porównaniu do zakupu na rynku lokalnym.
  • Kluczowe ryzyka to ograniczony serwis, potencjalne problemy z jakością oraz złożone formalności celne i certyfikacyjne.
  • Niezbędne jest posiadanie prawidłowego certyfikatu CE oraz Deklaracji Zgodności UE, aby uniknąć zatrzymania towaru.
  • Całkowity czas od zamówienia do dostawy maszyny do Polski wynosi zazwyczaj od 8 do 10 tygodni.
  • Na ostateczny koszt składają się: cena zakupu, cło (1,7%, do weryfikacji), VAT (23%) oraz koszty transportu i opłat portowych.
  • Wiele chińskich minikoparek oferuje możliwość wyboru podzespołów renomowanych marek, takich jak silniki Kubota czy Yanmar.

Różne minikoparki z Chin, od kompaktowych modeli po większe maszyny budowlane, gotowe do pracy.

Czy import minikoparki z Chin to przepis na oszczędność, czy na kłopoty?

Decyzja o imporcie minikoparki z Chin to dla wielu przedsiębiorców kusząca perspektywa znaczących oszczędności, ale jednocześnie rodzi pytania o potencjalne ryzyka. Z jednej strony, niższe ceny zakupu mogą radykalnie obniżyć próg wejścia na rynek lub przyspieszyć zwrot z inwestycji. Z drugiej strony, złożoność procesu, kwestie jakościowe i formalne mogą stanowić poważne wyzwanie. Kluczowe jest zatem dogłębne zrozumienie zarówno korzyści, jak i potencjalnych pułapek, aby podjąć świadomą decyzję i zminimalizować ryzyko nieudanej transakcji.

Fenomen chińskich maszyn – dlaczego zalewają polskie budowy?

Rosnąca obecność chińskich minikoparek na polskich placach budowy nie jest przypadkiem. Główną siłą napędową tego zjawiska jest bez wątpienia konkurencyjność cenowa. W porównaniu do maszyn europejskich czy japońskich, chińskie odpowiedniki mogą być tańsze nawet o 30-50%. To ogromna różnica, która dla wielu firm stanowi kluczowy argument za wyborem. Ale cena to nie wszystko. Chińscy producenci oferują również szeroki wybór modeli, często z możliwością niemal dowolnej konfiguracji. Możemy wybierać spośród różnych silników od tych budżetowych, po jednostki renomowanych marek takich jak Kubota czy Yanmar. Podobnie jest z hydrauliką, gdzie często spotykamy podzespoły od firm takich jak Eaton. Ta elastyczność pozwala na dopasowanie maszyny do konkretnych potrzeb i budżetu, co jest niezwykle cenne w dynamicznym środowisku budowlanym.

Rachunek zysków i strat: twarda kalkulacja na start

Zanim zdecydujemy się na import, warto sporządzić rzetelny rachunek zysków i strat. Do głównych korzyści zaliczamy oczywiście niższy koszt zakupu samej maszyny, co przekłada się na szybszy zwrot z inwestycji. Szeroka gama dostępnych modeli i możliwość konfiguracji to kolejne atuty. Z drugiej strony, musimy wziąć pod uwagę potencjalne wady. Proces importu jest złożony i wymaga czasu oraz wiedzy. Istotne są również ryzyka związane z jakością wykonania, niezawodnością podzespołów oraz dostępnością serwisu i części zamiennych. Nie można też zapominać o formalnościach celnych i certyfikacyjnych, które mogą być problematyczne, jeśli nie podejdziemy do nich z należytą starannością.

Prawda o chińskiej jakości: co zmieniło się w ostatnich latach?

Kiedyś chińskie produkty często kojarzyły się z niską jakością. Jednak w przypadku maszyn budowlanych, zwłaszcza tych przeznaczonych na eksport, sytuacja znacząco się zmieniła. Wielu chińskich producentów zainwestowało w nowoczesne technologie i procesy produkcyjne. Co więcej, coraz częściej stosują oni komponenty od znanych światowych dostawców silniki, pompy hydrauliczne, układy sterowania. To sprawia, że jakość i niezawodność wielu chińskich minikoparek jest dziś na bardzo dobrym poziomie. Oczywiście, nadal istnieje ryzyko trafienia na produkt niższej jakości, dlatego tak ważne jest dokładne sprawdzenie producenta i specyfikacji maszyny. Nie można jednak generalizować i zakładać, że każda maszyna z Chin jest niskiej jakości.

Żółta minikoparka z Chin, gotowa do pracy na budowie. Posiada gąsienice, lemiesz i łyżkę.

Od Alibaby do Twojego placu budowy: proces importu krok po kroku

Import minikoparki z Chin to proces wymagający starannego planowania i przestrzegania określonych procedur. Każdy etap ma swoje znaczenie i może wpłynąć na ostateczny sukces przedsięwzięcia. Poniżej przedstawiam kluczowe kroki, które należy podjąć, aby sprawnie przeprowadzić cały proces.

Krok 1: Jak znaleźć i zweryfikować wiarygodnego producenta w Chinach?

Pierwszym i jednym z najważniejszych kroków jest znalezienie odpowiedniego producenta. Możemy skorzystać z popularnych platform B2B, takich jak Alibaba.com, ale równie cenne mogą być targi branżowe lub rekomendacje. Kluczowe jest jednak dokładne zweryfikowanie potencjalnego dostawcy. Powinniśmy sprawdzić historię firmy, poszukać opinii i referencji od innych klientów, a jeśli to możliwe, zorganizować inspekcję fabryki. Warto również zwrócić uwagę na posiadane przez producenta certyfikaty jakości i zgodności z normami międzynarodowymi. Wiarygodny producent chętnie udostępni te informacje i będzie otwarty na nasze pytania.

Krok 2: Negocjacje i konfiguracja maszyny – na co zwrócić uwagę w specyfikacji?

Po wybraniu producenta, przychodzi czas na negocjacje. Dotyczą one nie tylko ceny, ale także warunków płatności, terminu dostawy oraz oczywiście szczegółowej specyfikacji technicznej maszyny. To tutaj decydujemy o wyborze konkretnego silnika, typu hydrauliki, szerokości gąsienic, rodzaju osprzętu (łyżka, młot, chwytak) i innych kluczowych parametrów. Im dokładniej określimy nasze wymagania w specyfikacji, tym mniejsze ryzyko otrzymania maszyny, która nie spełni naszych oczekiwań. Warto poświęcić temu etapowi dużo uwagi i nie spieszyć się z podejmowaniem decyzji.

Krok 3: Płatność, produkcja i kontrola jakości przed wysyłką – nie oddawaj kontroli!

Bezpieczne metody płatności to podstawa. Zazwyczaj stosuje się przedpłatę (np. 30% wartości zamówienia) i resztę kwoty po zakończeniu produkcji i kontroli jakości, a przed wysyłką. Kontrola jakości przed wysyłką (Pre-Shipment Inspection - PSI) jest absolutnie kluczowa. Możemy zlecić ją niezależnej firmie inspekcyjnej lub, jeśli mamy taką możliwość, przeprowadzić ją osobiście. Pozwala to na wykrycie ewentualnych wad i usterek jeszcze przed tym, jak maszyna opuści fabrykę, co minimalizuje ryzyko otrzymania wadliwego produktu i późniejszych problemów.

Krok 4: Transport morski i ubezpieczenie – jak bezpiecznie dostarczyć maszynę do Polski?

Po pomyślnej kontroli jakości i finalizacji płatności, maszyna jest gotowa do transportu. Najczęściej odbywa się on drogą morską, w kontenerach lub jako ładunek drobnicowy (LCL - Less than Container Load) lub całokontenerowy (FCL - Full Container Load). Kluczowe jest wybranie wiarygodnego spedytora, który zajmie się logistyką i formalnościami związanymi z transportem. Nie zapomnijmy również o ubezpieczeniu ładunku, które ochroni nas przed ewentualnymi szkodami podczas transportu. Cały proces, od momentu wysyłki do odbioru w polskim porcie, trwa zazwyczaj od 8 do 10 tygodni.

Krok 5: Odprawa celna w Polsce – dokumenty, które musisz mieć

Po dotarciu maszyny do polskiego portu, konieczne jest przeprowadzenie odprawy celnej. Aby ją zrealizować, potrzebny będzie komplet dokumentów, w tym:

  • Faktura handlowa (Commercial Invoice)
  • Konosament (Bill of Lading - B/L) lub inny dokument przewozowy
  • Lista pakowa (Packing List)
  • Certyfikat CE i Deklaracja Zgodności UE
  • Dowód zapłaty cła i VAT

Należy również pamiętać o konieczności zgłoszenia importu w systemie PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Służby Celnej). Warto rozważyć skorzystanie z usług agencji celnej, która pomoże w sprawnym przeprowadzeniu wszystkich formalności.

Całkowity koszt minikoparki z Chin – co składa się na ostateczną cenę?

Cena, którą widzimy na stronie producenta, to często dopiero początek drogi do ustalenia faktycznego kosztu importu minikoparki. Do bazowej ceny zakupu należy doliczyć szereg innych opłat i podatków, które znacząco wpływają na ostateczną kwotę. Zrozumienie wszystkich składowych kosztów jest kluczowe dla prawidłowego budżetowania i uniknięcia nieprzyjemnych niespodzianek.

Cena zakupu u producenta – ile faktycznie kosztuje sama maszyna?

Jest to oczywiście punkt wyjścia. Chińskie minikoparki są zazwyczaj znacznie tańsze niż ich europejskie odpowiedniki, co stanowi główną atrakcyjność importu. Jednakże, ta cena nie zawiera żadnych dodatkowych kosztów związanych z transportem, cłem, podatkami czy obsługą celną. Jest to jedynie wartość towaru na hali produkcyjnej w Chinach.

Cło i VAT: ile podatków musisz doliczyć? Aktualne stawki

W Polsce, importowane maszyny podlegają opodatkowaniu cłem i podatkiem VAT. Stawka celna na minikoparki wynosi zazwyczaj 1,7% wartości celnej towaru. Jednakże, warto pamiętać, że stawki celne mogą ulec zmianie, a dla konkretnego modelu i kodu HS (Systemu Zharmonizowanego) mogą być inne niektóre źródła wspominają nawet o zerowej stawce. Dlatego zawsze należy zweryfikować aktualną stawkę w systemie ISZTAR lub TARIC. Niezależnie od cła, należy doliczyć podatek VAT w wysokości 23%. Zarówno cło, jak i VAT są naliczane od wartości celnej, która obejmuje nie tylko cenę zakupu, ale także koszty transportu i ubezpieczenia do granicy UE.

Transport, opłaty portowe i agencja celna – ukryte koszty importu

Poza ceną zakupu i podatkami, istnieje szereg innych opłat, które musimy uwzględnić w kalkulacji. Należą do nich:

  • Transport morski: Koszt przewozu kontenera z Chin do Polski, który zależy od wielu czynników, w tym odległości, typu kontenera i aktualnej sytuacji rynkowej.
  • Opłaty portowe: Różnego rodzaju opłaty związane z obsługą kontenera w porcie docelowym (np. terminalowe, składowanie).
  • Koszty agencji celnej: Wynagrodzenie dla firmy, która przeprowadzi za nas odprawę celną i pomoże w formalnościach.
  • Ubezpieczenie ładunku: Ochrona przed ryzykiem uszkodzenia lub utraty towaru podczas transportu.
  • Ewentualne koszty magazynowania: Jeśli nie odbierzemy towaru od razu po odprawie.

Przykładowa kalkulacja: ile realnie zapłacisz za minikoparkę o wartości 30 000 zł?

Załóżmy, że kupujemy minikoparkę o wartości 30 000 zł. Do tego należy doliczyć koszty transportu i obsługi, które możemy oszacować na około 15% wartości towaru, czyli 4 500 zł. Wartość celna wyniesie więc 34 500 zł. Od tej kwoty naliczamy cło 1,7%, co daje około 587 zł. Następnie, do kwoty wartości celnej powiększonej o cło (34 500 zł + 587 zł = 35 087 zł) doliczamy VAT 23%, co daje około 8 070 zł. Całkowity koszt zakupu minikoparki o wartości 30 000 zł wyniesie więc w tym uproszczonym przykładzie około 43 157 zł (30 000 zł + 4 500 zł + 587 zł + 8 070 zł). Pamiętaj, że są to wartości szacunkowe, a rzeczywiste koszty mogą się różnić.

Klucz do legalizacji w UE: wszystko, co musisz wiedzieć o certyfikacie CE

W kontekście importu maszyn z krajów spoza Unii Europejskiej, certyfikat CE nie jest jedynie formalnością, ale absolutnym wymogiem prawnym. Jest to swoista "karta wstępu" na europejski rynek, potwierdzająca, że produkt spełnia podstawowe normy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ignorowanie tego aspektu może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji.

Dlaczego certyfikat CE jest ważniejszy niż cena?

Choć niska cena jest głównym magnesem przy imporcie z Chin, to właśnie certyfikat CE stanowi klucz do legalnego wprowadzenia maszyny na rynek europejski. Bez niego, towar może zostać zatrzymany przez urząd celny, a nawet skierowany do utylizacji na koszt importera. Posiadanie sfałszowanego lub nieprawidłowego certyfikatu CE niesie ze sobą ryzyko kontroli, kar finansowych i problemów prawnych. Jest to wymóg, który gwarantuje, że maszyna została zaprojektowana i wyprodukowana zgodnie z obowiązującymi w UE standardami bezpieczeństwa, co chroni zarówno użytkownika, jak i środowisko.

Jak rozpoznać fałszywą Deklarację Zgodności UE?

Rynek oferuje wiele "gotowych" rozwiązań, w tym również fałszywe certyfikaty CE. Jak więc ustrzec się przed oszustwem? Przede wszystkim, należy dokładnie zweryfikować dane producenta podane w Deklaracji Zgodności UE. Czy dane te są zgodne z danymi producenta maszyny? Czy numery norm, do których się odwołuje deklaracja, są aktualne i właściwe dla danego typu maszyny? Warto również sprawdzić, czy dokument został wystawiony przez upoważnioną jednostkę, jeśli dotyczy to maszyn podlegających ocenie zgodności przez stronę trzecią. W przypadku maszyn samoproducentowanych, deklaracja powinna być wystawiona przez producenta, ale musi być poparta odpowiednią dokumentacją techniczną.

Tabliczka znamionowa i instrukcja obsługi – małe detale, wielkie znaczenie

Poza samym certyfikatem CE, kluczowe są również inne elementy formalne. Tabliczka znamionowa maszyny musi być czytelna i zawierać wszystkie niezbędne informacje, takie jak nazwa producenta, model, numer seryjny, rok produkcji, dane techniczne oraz oczywiście oznaczenie CE. Co równie ważne, dla maszyn wprowadzanych na polski rynek, instrukcja obsługi musi być dostępna w języku polskim. Brak tych elementów może stanowić podstawę do zakwestionowania legalności użytkowania maszyny.

Największe pułapki i jak ich uniknąć – realne ryzyka importu

Świadomość potencjalnych problemów to pierwszy i najważniejszy krok do ich uniknięcia. Import minikoparki z Chin, mimo atrakcyjnych cen, wiąże się z pewnymi ryzykami, które mogą znacząco wpłynąć na komfort użytkowania i rentowność inwestycji. Zrozumienie tych pułapek pozwoli nam lepiej przygotować się na ewentualne trudności.

Problem z serwisem gwarancyjnym i pogwarancyjnym – co zrobić, gdy maszyna się zepsuje?

Jednym z najczęściej podnoszonych problemów jest ograniczona dostępność serwisu gwarancyjnego i pogwarancyjnego. Choć sytuacja na rynku chińskich maszyn poprawia się, wciąż może być trudno o szybką i sprawną pomoc techniczną, zwłaszcza w przypadku awarii. Zanim dokonamy zakupu, warto zweryfikować, czy producent oferuje wsparcie posprzedażowe, czy posiada przedstawicielstwo w Europie lub czy istnieją w Polsce niezależne serwisy specjalizujące się w danej marce. Dobrym rozwiązaniem jest również nawiązanie kontaktu z innymi użytkownikami danej maszyny, aby dowiedzieć się o ich doświadczeniach z serwisem.

Dostępność części zamiennych – jak nie czekać na przesyłkę z Chin tygodniami?

Podobnym wyzwaniem jest dostępność części zamiennych. W przypadku awarii, oczekiwanie na przesyłkę z Chin może oznaczać długie przestoje w pracy, co generuje straty. Aby zminimalizować to ryzyko, warto już na etapie zakupu zastanowić się nad zakupem podstawowych części eksploatacyjnych (filtry, paski, uszczelki) wraz z maszyną. Dodatkowo, wybierając modele oparte na popularnych podzespołach, zwiększamy szansę na znalezienie zamienników w lokalnych sklepach lub u innych dostawców.

Jakość podzespołów: które silniki i układy hydrauliczne dają gwarancję niezawodności?

Jak już wspominałem, jakość chińskich maszyn znacząco wzrosła, ale wciąż warto zwracać uwagę na pochodzenie kluczowych podzespołów. Maszyny wyposażone w silniki renomowanych marek, takich jak Kubota, Yanmar, Perkins, czy układy hydrauliczne od Eaton czy Bosch Rexroth, oferują zazwyczaj wyższą niezawodność i są łatwiejsze w serwisowaniu. Choć mogą być nieco droższe, inwestycja w takie podzespoły często zwraca się w dłuższej perspektywie, minimalizując ryzyko kosztownych awarii i przestojów.

Alternatywy dla samodzielnego importu – czy warto skorzystać z pośrednika?

Samodzielny import minikoparki z Chin może być satysfakcjonujący, ale też czasochłonny i ryzykowny. Na szczęście istnieją alternatywne ścieżki zakupu, które mogą być bardziej komfortowe i bezpieczne, choć zazwyczaj wiążą się z nieco wyższymi kosztami.

Oficjalni dystrybutorzy chińskich marek w Polsce (np. Sany, Yuchai)

W Polsce działają już oficjalni dystrybutorzy wielu chińskich marek, takich jak SANY czy YUCHAI. Zakup u nich to przede wszystkim lokalny serwis gwarancyjny i pogwarancyjny, łatwiejszy dostęp do części zamiennych oraz profesjonalne wsparcie techniczne. Maszyny sprzedawane przez dystrybutorów są już przygotowane do europejskich standardów i posiadają niezbędne certyfikaty. Choć cena może być wyższa niż przy bezpośrednim imporcie, zyskujemy spokój i pewność co do jakości oraz obsługi posprzedażowej.

Firmy specjalizujące się w imporcie z Chin – co zyskujesz, a ile to kosztuje?

Istnieją również firmy specjalizujące się w kompleksowej obsłudze importu z Chin. Takie przedsiębiorstwa zajmują się całym procesem od wyszukiwania producenta, przez negocjacje, kontrolę jakości, transport, aż po odprawę celną. Korzystając z ich usług, importer minimalizuje swoje zaangażowanie i ryzyko związane z formalnościami i logistyką. Jest to wygodne rozwiązanie, jednak wiąże się z dodatkowymi kosztami za usługi pośrednictwa, które należy uwzględnić w budżecie.

Przeczytaj również: Ile worków cementu na betoniarkę 250 litrów? Oblicz to łatwo!

Używana markowa minikoparka vs. nowa z Chin – co wybrać?

Ostatecznie, warto rozważyć również alternatywę w postaci zakupu używanej minikoparki renomowanej marki, takiej jak Caterpillar, Komatsu czy JCB. Choć maszyna będzie już używana, często posiada lepszą jakość wykonania i bardziej rozbudowaną sieć serwisową niż nowa maszyna z Chin. Koszt początkowy może być porównywalny lub nawet wyższy niż import nowej maszyny, ale zyskujemy pewność co do jej pochodzenia, dostępności części i łatwości serwisowania. Decyzja zależy od indywidualnych priorytetów: czy ważniejsza jest niska cena nowej maszyny, czy sprawdzona jakość i niezawodność używanego sprzętu od znanej marki.

Źródło:

[1]

https://www.importix.pl/import-minikoparek-z-chin-czy-sie-oplaca-i-czy-warto/

[2]

https://fullbax-plus.pl/import-minikoparek-z-chin-czy-sie-oplaca/

FAQ - Najczęstsze pytania

Import bywa 30–50% tańszy od zakupu w Polsce, ale dolicz koszty transportu, cła, VAT oraz formalności. Opłacalność zależy od konfiguracji i kosztów serwisu.

Faktura handlowa, konosament, lista pakowa, certyfikat CE i Deklaracja Zgodności UE. Do tego zgłoszenie w systemie PUESC i ewentualnie dokumenty agencji celnej.

Certyfikat CE potwierdza zgodność z normami UE. Brak lub fałszywa Deklaracja Zgodności może zatrzymać towar i wygenerować koszty utylizacji i kary.

PSI to niezależna inspekcja przed wysyłką. Wykrywa wady, minimalizuje ryzyko otrzymania uszkodzonej maszyny i problemy po imporcie.

Dystrybutorzy oferują serwis, części i wsparcie techniczne, co zwiększa pewność użytkowania, koszty mogą być wyższe niż bezpośredni import.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Tagi

minikoparka z chin
koszty importu minikoparki z chin do polski
certyfikat ce i deklaracja zgodności ue minikoparki chińskiej
Autor Alan Mazur
Alan Mazur
Jestem Alan Mazur, doświadczonym analitykiem branżowym z ponad dziesięcioletnim stażem w obszarze budownictwa. Moja praca koncentruje się na analizie trendów rynkowych oraz innowacji technologicznych, które kształtują przyszłość tej dynamicznej branży. Specjalizuję się w ocenie efektywności materiałów budowlanych oraz metod konstrukcyjnych, co pozwala mi dostarczać rzetelne i praktyczne informacje. W mojej pracy dążę do uproszczenia skomplikowanych danych i przedstawienia ich w przystępny sposób, aby każdy mógł zrozumieć najnowsze zmiany i wyzwania w budownictwie. Zobowiązuję się do dostarczania aktualnych i obiektywnych informacji, które wspierają czytelników w podejmowaniu świadomych decyzji. Moim celem jest budowanie zaufania poprzez transparentność oraz dokładność przedstawianych treści.

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz